Hoe denken Nederlanders over duurzaamheid?

In recent onderzoek door I&O Research in opdracht van Binnenlands Bestuur werd het dagelijkse gedrag van Nederlanders met betrekking tot energie, huis, reizen en voeding onderzocht. De komende tijd zal Reindonk Energie & Co tweewekelijks stilstaan bij de resultaten van dit onderzoek.
In deze eerste longread zullen we bespreken hoe Nederlanders in het algemeen denken over duurzaamheid.

Zorgen over duurzaamheid niet veranderd

Nederlanders maken zich net zoveel zorgen over het klimaat als een jaar geleden (zie figuur 1). Wel is er een verschuiving te zien, er zijn namelijk minder mensen die zich veel zorgen maken over het klimaat (18% 2020; 22% 2019) en meer mensen zich enige zorgen maken over het klimaat (47% 2020; 43%  2019). Daarmee lijkt de urgentie minder te worden. Een derde van de Nederlanders (34%) maakt zich niet zo veel of helemaal geen zorgen over het klimaat.

Figuur 1. In hoeverre maakt u zich zorgen over de uitstoot van broeikasgassen (CO2), de klimaatverandering en de effecten daarvan voor het milieu? (Bron: Binnenlands Bestuur, 2020)

Urgentie om meer te doen aan uitstoot van CO2 wordt minder

47 procent van de Nederlanders vindt dat het kabinet-Rutte (veel) meer zou moeten doen om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Ten opzichte van 2019 is dit aandeel hetzelfde gebleven, echter is het een stuk lager dan in 2016 waar dit respectievelijk 64% bedroeg. In het onderzoek van vorig jaar concludeerden I&O Research dat de polarisatie in de samenleving omtrent het klimaat toeneemt, waarschijnlijk onder invloed van politieke en media-aandacht voor klimaatverandering en de kosten van maatregelen die klimaatverandering moeten tegengaan. Het afgelopen is het klimaatakkoord gepresenteerd en is er veel aandacht geweest voor de warmtetransitie naar aardgasvrij.

Wat betreft het beleid van het kabinet-Rutte is duidelijk te zien dat de verschillen kleiner worden. In figuur 2 is te zien hoe de middengroep toeneemt en de extremen afnemen. Zo zijn er minder mensen die willen dat het kabinet veel meer doet (13% 2020; 18% 2019). Daarentegen zijn er minder mensen die willen dat het kabinet veel minder doet (6% 2020; 8% in 2019). De categorieën meer en minder doen nemen juist toe, respectievelijk met 4% en 2% ten opzichte van 2019.

Figuur 2.  Vindt u dat het kabinet-Rutte meer, minder of ongeveer evenveel moet doen om de uitstoot van broeikasgassen (CO2) te verminderen? (Bron: Binnenlands Bestuur, 2020)

De urgentie onder Nederlanders lijkt dus iets minder erg gevoeld te worden dan een jaar geleden. Dit beeld zien we ook terug in houding ten opzichte van het kabinetsbeleid; minder mensen vinden dat het kabinet veel meer of veel minder moet doen. Aan beide kanten van het spectrum zijn Nederlanders dus wat minder uitgesproken dan vorig jaar.

De houding van Nederlanders ten opzichte van klimaatverandering is niet veranderd

Dat de mens verantwoordelijk is voor klimaatverandering wordt bijna niet ontkend. De resultaten in figuur 3 laten zien dat de houding van Nederlanders ten opzichte van klimaatverandering in 2020 niet veranderd is. Een derde van de Nederlanders (30%) vindt het een te groot probleem en weet niet waar ze moeten beginnen, en bijna de helft (46%) ziet het somber in voor toekomstige generaties. Dit is vergelijkbaar met vorig jaar. Om klimaatverandering tegen te gaan kijken burgers vooral naar grote bedrijven, die moeten eerst stappen maken anders heeft individueel initiatief volgens 59 procent geen zin. Een derde (33%) denkt dat eigen initiatief überhaupt niet veel uithaalt, maar vier op de tien (42%) denken van wel. De invloed van de overheid op het gedrag van burgers lijkt hierbij beperkt; slechts drie op de tien (30%) denken dat zij zich duurzamer gaan gedragen wanneer zij informatie of hulp ontvangen vanuit de overheid. De vraag is vervolgens wie dan – volgens de burgers – het beste actie kan ondernemen.

Figuur 3. Houding ten opzichte van klimaatverandering en duurzaamheid (% (helemaal) mee eens) (Bron: Binnenlands Bestuur, 2020)

Benieuwd naar het gedrag en de houding van Nederlanders met betrekking tot huis, energie en water?

Houd dan onze website en sociale media in de gaten voor de volgende longread.