Participatie en lokaal eigendom energieprojecten essentieel in energietransitie

Onlangs verscheen in het Financieel Dagblad de essentie van participatie en lokaal eigendom van energieprojecten.

In 2019 zijn in het Klimaatakkoord afspraken vastgelegd over het betrekken van de omgeving bij wind- en zonprojecten, ofwel: participatie. Deze afspraken gaan zowel om het organiseren van een goed proces rond de besluitvorming, als om vormen van financieel meeprofiteren door omwonenden. Participatie en draagvlak zijn voor Reindonk Energie van essentieel belang bij lokale duurzame energieprojecten.

Ook is in het Klimaatakkoord een streven naar 50% lokaal eigendom vastgelegd. Het akkoord wil bevorderen dat de omgeving zelf ook investeert en (mede-)eigenaar kan worden van een wind- of zonproject. Bij het sluiten van het Klimaatakkoord werd participatie zo belangrijk geacht omdat het essentieel is voor draagvlak en acceptatie van zon- en windprojecten op land. Participatie is dan ook geen doel op zich, maar wel een cruciale randvoorwaarde in het realiseren van een project en daarmee het behalen van de klimaatdoelstellingen. Uiteindelijk moet participatie voor de omwonenden rechtvaardigheid en inclusiviteit bij energieprojecten bevorderen, en daarmee het draagvlak voor de energietransitie als geheel.

Ook onze gemeente Horst aan de Maas staat de komende jaren voor een grote uitdaging. Voor 2030 moet 30 procent van de energiebehoefte uit duurzame energie opgewekt worden. Eén kwart daarvan bestaat uit windenergie en de overige 75 procent komt uit zonnepanelen. De gemeenteraad van Horst aan de Maas buigt nu over de KODE (Kader voor het Opwekken voor Duurzame Elektriciteit). Wij als energiecoöperatie Reindonk Energie ondersteunen de gemeente hierbij. Onze energiecoöperatie is opgericht in 2015 om samen met inwoners uit deze gemeente lokaal energie op te wekken door in te zetten op wind- en zonne-energie. Dat doen we op een democratische manier.

Participatie en draagvlak van inwoners voor ons van uiterst belang. De gemeente heeft nu gebieden aangewezen waar windmolens en of zonneparken gebouwd mogen worden om aan de energiebehoefte te voorzien. Wij trekken een cirkel in het gebied waar mogelijk gebouwd kan worden en gaan bij alle omwonenden langs om uitleg te geven. We geven hen de kans om eigenaarschap te krijgen over de zonnepanelen of windmolens. Je krijgt dan een financieel rendement over de opgewekte energie. Dat is win-win, want je werkt daarnaast ook nog eens mee aan een goed klimaat en wekt lokale energie op. Energie wordt zo een streekproduct.

Ook overheden kunnen een belangrijke rol spelen bij het laten deelnemen van de omgeving aan energieprojecten. Niet door alles vast te leggen en te proberen juridisch af te dwingen. Wel door partijen bij elkaar te brengen en initiatieven te beoordelen op hun inspanning op dit vlak. Iets waar gemeente Horst aan de Maas zich hard voor maakt met KODE en de #WijGaanGroen campagne. Wethouder Thijs Kuipers: ”We willen in de toekomst onze energie-opwek zo realiseren dat we de opbrengsten laten terugvloeien naar onze inwoners en de omgeving waar de opwek wordt gerealiseerd. De randvoorwaarden daarvoor worden vastgelegd in KODE.” Op die manier bouwen we met elkaar een breed gedragen, lokale duurzame energievoorziening.